Hạnh phân biện

2. Về yếu tố phân biện trong ba yếu tố Khiêm tốn, Dũng cảm và Phân biện.

LK: Phân biện thật quan trọng trên đường đạo, nếu không có phân biện ta sẽ dễ lạc đường. Và một điều rất quan trọng, chúng ta phải nhìn mọi vật từ quan điểm của linh hồn, của Bác ái – Vị Tha – Vô Ngã, đó là ý nghĩa của Kỳ Công Hercules cung Hổ Cáp. Dưới Ánh sáng của Linh hồn (mặt trời), và trong bầu không khí trong sạch thuần khiết được soi rọi bởi ánh mặt trời (tượng trưng cho cái trí đã được linh hồn soi sáng), con quái vật sẽ mất sức mạnh và chết. Không khí luôn tượng trưng cho trí tuệ, nước tượng trưng cảm xúc, còn đất tượng trưng cho thể chất – xác thân, và lửa là tinh thần.  Trong Kỳ Công Hercules giết con thủy quái chín đầu, 3 đầu tượng trưng cho các tật xấu của thể xác (sắc dục—sex, tiền bạc, và sự tiện nghi), ba đầu tượng trưng cho ba thói xấu của thể cảm dục (sợ hãi, thù hận, tham vọng quyền lực), và ba đầu còn lại là 3 tật xấu của cái trí (kiêu căng, chia rẻ, độc ác). Và bài học mà Kỳ Công này dạy ta là sự khiêm tốn, dũng cảm và phân biện. Phân biện là một quan năng của thể trí, và theo đức DK, phân biện là  tương ứng trên cõi trí tuệ của xúc giác ở cõi trần. Xúc giác giúp chúng ta phân biện thức ăn ngon dở, vị của thực phẩm: mặn, ngọt, chua, cay… Trên cõi cảm dục, xúc giác thể hiện như là sự tưởng tượng, và trên cõi trí, xúc giác là khả năng phân biện.

Bản thân cái trí nếu đứng tách biệt, gắn chặt vào phàm ngã, dễ dẫn đến kiêu căng, kiêu ngạo, chia rẻ. Do đó, nó cần được soi sáng bởi ánh sáng từ linh hồn để sức mạnh của nó được vận dụng vào những mục đích tốt đẹp. Đó là ý nghĩa tại sao chúng ta phải tham thiền hàng ngày,vì trong tham thiền chúng ta vươn đến và tiếp xúc với linh hồn của chúng ta, mang ánh sáng của linh hồn đến ba thể phàm ngã. Nếu chỉ “học” mà không tham thiền thì dễ dẫn đến ba tật xấu của cái trí đã kể. Do đó, tiêu chí của Trường lúc nào cũng là Tham Thiền, Học Tập, Và Phụng Sự. Đây là ba chân kiềng để con người đứng vững trên đường đạo

Tôi không biết các bạn đã đọc qua quyển “Dưới Chân Thầy” (At the feet of the Master) hay chưa, nhưng với tôi đó vẫn là một quyển sách hay và ý nghĩa. Nhiều người phủ nhận nó không phải là tác phẩm của Krishnamurti, do ông Leadbeater viết. Nhưng điều đó không quan trọng, quan trọng là nội dung nó chuyển tải. Trong quyển sách, có một đoạn rất hay nói về tính Phân biện, tôi chép lại đây để các bạn đọc. Nếu các bạn đã đọc rồi, thì xem đây là dịp “review” cũng là điều đáng quí. Tôi tô đậm những câu có ý nghĩa để các bạn lưu ý. Nếu có dịp, tôi sẽ làm một compilation về Tính Phân biện như đức DK dạy.

Trích trong At the Feet of the Master

HẠNH PHÂN BIỆN

CHƯƠNG 8

NHỮNG MỤC ĐÍCH THẬT VÀ NHỮNG MỤC ĐÍCH KHÔNG THẬT

(True and False Aims)

Đức tính đầu tiên trong bốn đức tính là Phân Biện; thông thường người ta hiểu đức tính này như là sự phân biện giữa cái chân và cái giả đã đưa con người vào

Hạnh Phân Biện

Đường Đạo. Hiểu như thế thì đúng, nhưng cần hiểu hơn thế nữa.  phải được thực hành, chẳng những chỉ lúc mới bước vào Đường Đạo mà thôi, mà còn ở mỗi bước đi trên đó, mỗi ngày cho đến hết con Đường Đạo.

Con bước vào Đường Đạo vì con được biết rằng chỉ có trên đó con mới tìm được những điều đáng thâu thập. Người không hiểu biết làm lụng để được giàu sang và quyền thế, nhưng những sự giàu sang và quyền thế này chỉ kéo dài lâu lắm là một đời thôi, bởi thế chúng không thật. Có nhiều sự việc lớn lao hơn những sự giàu sang và quyền thế này – những sự việc đó có thật và lâu bền; một khi con đã thấy những sự việc này, con sẽ không còn ham muốn những cái kia nữa.

Trên Thế Gian này chỉ có hai hạng người: Hạng hiểu biết và hạng không hiểu biết; và chính sự hiểu biết này mới là điều đáng kể; Tôn Giáo và chủng tộc của một người không phải là điều quan trọng.

Điều thật quan trọng chính là sự hiểu biết này, sự hiểu biết về Cơ Trời đối với Con Người. Vì Thượng Đế có một Thiên Cơ, và Thiên Cơ đó là sự tiến hóa. Khi người nào đã trông thấy Thiên Cơ và thật sự hiểu nó, y không thể không làm việc cho nó, hòa mình làm một với nó, vì nó vinh quang và đẹp đẽ vô cùng.

Thế cho nên, vì y đã hiểu, y sẽ thuận theo lẽ Trời, quyết tâm làm lành lánh dữ, phục vụ sự tiến hóa chớ không phải vì ích kỷ.

Nếu y thuận theo lẽ Trời là y hợp nhất với chúng ta, dù y tự cho riêng mình là người Ấn Giáo hay Phật Giáo, người Thiên Chúa Giáo hay Hồi Giáo, dù y là người Ấn Độ hay người Anh, người Trung Hoa hay người Nga cũng không mảy may quan hệ.

Những người nào thuận theo lẽ Trời biết tại sao mình thuận theo như vậy và mình phải làm gì, và họ sẽ cố gắng thi hành nó. Còn những người khác không biết họ phải làm gì, và vì thế họ thường hành động rồ dại.

Họ cố tìm những đường lối nào mà họ nghĩ rằng sẽ đem hạnh phúc cho chính họ chớ không biết rằng “Vạn vật đồng nhất thể,” và do đó chỉ có cái Trời muốn mới có thể thật sự đem lại hạnh phúc cho mọi người.

Hạnh Phân Biện là bước đầu

Họ theo đuổi cái giả thay vì cái thật. Ngày nào mà họ chưa biết phân biện hai điều trên, ngày đó họ chưa thuận theo lẽ Trời. Cho nên tiên.

Tuy nhiên, dù khi đã chọn lựa rồi đi nữa, con vẫn phải nhớ rằng điều thật và điều giả có muôn hình vạn trạng, con vẫn phải chọn lựa giữa điều phải với điều quấy, điều quan trọng với điều không quan trọng, cái hữu ích với cái vô ích, điều chân thật với điều giả dối, điều ích kỷ với điều vô tư lợi.

Không khó khăn chi việc chọn lựa giữa điều phải và điều quấy, vì những ai muốn theo Thầy đã nhất quyết làm lành với mọi giá.

Nhưng con người và xác phàm là hai thứ khác nhau, và ý chí của con người không phải lúc nào cũng là ý muốn của xác thân. Khi xác thân của con muốn điều chi, con hãy ngừng lại và suy nghĩ xem có phải thật là con muốn điều đó chăng?

Bởi vì con là Thượng Đế, và con chỉ muốn điều nào Thượng Đế muốn mà thôi, nhưng con phải đào sâu vào nội tâm để tìm ra Thượng Đế ở trong con và lắng nghe lời Ngài nói, đó là lời nói của con.

Đừng lầm lộn các Thể của con là chính con, Thể Xác cũng như Thể Cảm xúc và Thể Trí của con không phải là chính con. Trong ba Thể này, cái nào cũng tự xưng là con để mong đạt được điều nó muốn. Nhưng con phải biết rõ chúng nó và biết rằng con là chủ của chúng.

Khi có việc phải làm, Thể Xác muốn nghỉ ngơi, muốn đi dạo chơi, muốn ăn uống; và người không sáng suốt sẽ tự bảo mình: “Tôi muốn mấy việc này và tôi phải làm theo chúng.” Nhưng người hiểu biết sẽ bảo: “Điều này Thể Xác tôi muốn chớ không phải là tôi muốn, nó phải chờ.”

Thường thường khi có dịp phải giúp đỡ ai thì Thể Xác nghĩ rằng: “Việc đó làm cho tôi bực mình quá; thôi để người khác làm đi.” Nhưng con người sẽ trả lời với Thể

Xác rằng: “Ngươi không được cản ta làm việc phải.”

Thể Xác là con thú của con, là con ngựa để con cỡi. Vậy con phải đối đãi với nó tử tế và săn sóc nó cho kỹ; đừng bắt nó làm việc quá sức, phải nuôi nó đàng hoàng bằng thức ăn và thức uống tinh khiết mà thôi, và luôn luôn giữ nó thật sạch sẽ, không một mảy may dơ bẩn.

Vì nếu không có một Thể Xác hoàn toàn tinh khiết và mạnh khỏe, con sẽ không kham nổi công việc tập luyện khó nhọc, không thể chịu đựng được sự cố gắng không ngừng.

Nhưng luôn luôn con phải kiểm soát Xác Thân của con chớ không phải nó sai khiến con.

Thể Cảm xúc có sự ham muốn riêng của nó, cả hàng chục thứ, nó muốn con giận hờn, muốn con nói những tiếng nặng nề, muốn con ganh tị, tham lam tiền bạc, mong đạt của thiên hạ, làm con thối chí ngã lòng. Nó muốn tất cả những điều đó, và còn nhiều điều khác nữa, không phải vì nó muốn hại con, mà vì nó thích những sự rung động mạnh bạo và thay đổi chúng luôn luôn. Nhưng trong những điều trên con không thích điều nào cả, và vì vậy con phải phân biệt giữa ý muốn của con với ý muốn của Thể Cảm xúc con.

Thể Trí của con ưa thói kiêu căng chia rẽ, ưa vị kỷ chớ không vị tha.

Dù khi con đã xoay Thể Trí con ra khỏi sự vật Trần Gian nó vẫn cố giữ tính ích kỷ, làm sao cho con nghĩ đến sự tiến hóa riêng của con thay vì phải nghĩ đến công việc của Thầy và giúp đỡ kẻ khác.

Khi con thiền định, nó sẽ cố làm sao cho con nghĩ đến nhiều việc khác mà nó thích thay vì một vấn đề duy nhất mà con đang muốn suy tư. Con không phải là Thể Trí này đâu, nhưng nó là của con để con dùng; thế nên Hạnh Phân Biện lại là điều cần thiết thêm ở đây. Con phải luôn luôn cảnh giác, nếu không con sẽ thất bại.

Giữa điều phải và điều quấy, Huyền Bí Học không chấp nhận sự lưng chừng. Với bất cứ giá nào, điều phải là điều con phải làm, và không được làm điều quấy, dù cho những người không hiểu biết có nghĩ gì hoặc nói gì cũng mặc. Con phải nghiên cứu sâu xa những Định Luật bí ẩn của Tạo Hóa, và khi con đã rõ, con hãy xếp đặt cuộc sống của con cho phù hợp với những Định Luật này, nhớ luôn luôn sử dụng lý trí và lương tri.

Con phải phân biệt giữa điều quan trọng và điều không quan trọng. Phải cứng rắn như đá khi phải áp dụng cho điều lành và điều quấy, hãy luôn luôn nhường cho kẻ khác những sự việc không quan hệ. Bởi vì con phải luôn luôn dịu dàng, tử

tế, biết điều và thuận thảo; hãy để cho kẻ khác có trọn quyền tự do, như quyền tự do con đã cần cho chính con vậy.

Con hãy cố xem coi việc nào đáng làm; và hãy nhớ rằng không nên xét đoán sự việc theo bề ngoài. Một việc nhỏ mà có ích trực tiếp cho công việc của Thầy thì rất đáng làm hơn một việc lớn mà Thế Gian gọi là tốt. Chẳng những con phải phân biệt cái nào có ích và cái nào vô ích, mà phải phân biệt giữa cái có ích nhiều với cái có ích ít.

Cho kẻ nghèo ăn là một việc tốt, cao quí và hữu ích; nhưng nuôi dưỡng Linh Hồn họ lại là việc cao quý và hữu ích hơn nữa. Bất cứ người giàu nào cũng nuôi được xác thân, nhưng chỉ có người hiểu biết mới nuôi dưỡng được Linh Hồn.

Nếu con đã hiểu biết rồi, bổn phận con phải giúp kẻ khác giác ngộ.

Dù con đã khôn ngoan thế mấy đi nữa, con vẫn còn phải học thêm nhiều điều trên

Đường Đạo. Nhiều cho đến đỗi con cũng cần phải sử dụng Hạnh Phân Biện ở đây

để suy nghĩ kỹ càng điều nào đáng học hỏi. Mọi sự hiểu biết đều là hữu ích, và một ngày kia con sẽ có tất cả mọi sự hiểu biết. Nhưng trong khi con chỉ biết có một phần, con hãy chú ý đến nó, phần ấy là phần hữu ích nhất. Thượng Đế vốn Minh TriếtTừ Ái; vậy con càng Minh Triết Ngài càng hiện rõ nơi con. Vậy con phải học hỏi, nhưng trước tiên phải học hỏi điều nào để con giúp đỡ kẻ khác, điều đó sẽ giúp con nhiều nhất.

Con hãy bền chí học hỏi, không phải để người đời nghĩ rằng con thông hiểu sâu rộng, cũng không phải để hưởng hạnh phúc của sự thông hiểu nhưng bởi vì chỉ có người thông hiểu mới có thể giúp đời một cách khôn khéo. Dù con có chí lớn giúp đời đến mấy đi nữa, nếu con dốt nát, con có thể làm hại nhiều hơn là làm lợi.

Trích trong Đường Đạo Trong Kỷ Nguyên Mới:

The lessons to be learnt by all disciples (before they can [Page 297] work with power in the world) might be expressed as the need to gain discrimination between

  1. Primary principles and secondary principles, or between two rights:
  2. A greater and a lesser right.
  3. That which is right for you but which may not be right for others.
  4. Between one’s personal dharma, obligation and individual duties and one’s group responsibilities and relationships.
  5. Between the needs which group work evidences and demands and those of the individual.
  6. Between essentials and non-essentials. [DINA I, 297]

Nguồn: Anh Kiệt dịch và phổ biến